marka uzantısı

“mevcut bir marka ismini yeni bir ürün için farklı bir kategoride kullanarak yeni bir ürün piyasaya sürmenin yaygın bir yöntemi. marka uzantısı kullanan bir şirket mevcut müşteri temeli ve marka sadakatini piyasaya sürdüğü yeni bir ürün için de teşvik ederek karını artırmayı hedeflemektedir.” (ınvestopedia) “teoride, başarılı bir marka uzantısı piyasaya sürmek kolay olmalı. tek yapmanız gereken bilindik bir markayı alıp farklı bir kategorideki yeni bir ürüne yapıştırmak. ama yine de içinde hooter havayolları, colgate tv yemeklerini ve evian su-dolgulu sütyenlerin de olduğu tarihin destansı fiyaskolarını düşününce galiba o kadar da kolay değil.” (adage)

marka değeri

“bir marka gücünü iyi niyetinden ve zaman içerisinde kazandığı daha yüksek satış hacmine ve rakip markalara karşı daha yüksek kar payına dönüşen isim farkındalığından alır. ” (business dictionary) “şirketler ürünlerini kolay hatırlanır, fark edilir ve kalite ve güvenilirlikte daha üstün kılarak marka değeri oluşturabilir.” (ınvestopedia)

dr. tanju çataltepe

elektrik mühendisliğinde lisans derecesini mıt’den, doktorasını ucla’den aldı. 1990-2005 arasında abd’de bell labs ve at&t labs’de önce optik ağlar sonra da internet omurga mimarileri üzerinde çalıştı. türkiye’ye döndükten sonra önce türk telekom’da ceo danışmanı ve ınternational telecommunications union tam yetkili temsilciler konferansı başkanı olarak hizmet verdi. 2006-2010 arasında yıldız holding cıo’su olarak veri merkezi konsolidasyonu ve sap projeleri gerçekleştirdi. 2010-2012 arasında cisco’da advanced services director olarak görev aldı. daha sonra 2015’te (bkz:tazi.ai)’ın kurucu ortağı olana kadar kantar media audiences’ın önce türkiye genel müdürü, daha sonra da global ıt director’ü olarak çalıştı.

friend, family and fools

eş, dost ve akrabadan destek toplama anlamına gelir. bu destek yalnızca nakit para değil, farklı kaynaklar da olabilir tabii.

break even point (bep)/self sustainability

operasyonel gelirlerin giderleri yakaladığı nokta. bu noktayı yakalayan girişim kendi kendini idare edebileceği için doğru yatırımı bulması arayışını sürdürmesi veya yatırım sürecinde ayakta kalabilmesi açısından önem taşır.

robot rap müzik kapışması

bir moskova enstitüsü robotlar arasında seçim yapmak zorundaydı. kendisini “dahi” olarak adlandıran hırslı yeni bir robot ile “kötü çocuk” olduğunu söyleyen ve kriptokraside tasarruf sağlayan öğretmen arasında olacak bu sözlü savaş ise bunu belirleyecekti!

moskova teknolojik enstitüsünde (mtı) robotik fakültesinin başkan yardımcısı olarak görev yapan alan tim v2 adlı robot ile güncellenmiş alan tim v3 adlı robot arasında gerçekleşti. ikili, perşembe günü rus başkenti phystechpark’ın teknolojik tesisinde rap savaşına başladı. her iki robot da benzer fiziksel özelliklere sahip -insan boyutundaki beyaz androidler parıldıyor. eski tip robotlar ‘özel günlerinde’ mavi kravat takıyordu.
güncellenmiş alan tim(v3), görünen o ki meydan okumayı ortaya atan 'büyük kardeşinin' gölgesinde yaşamaktan bıkmış gibiydi. sadece tanıtımını ve abartı reklamını önemseyen alan tim(v2)’in 'modası geçmiş' ve 'parçalanmakta' olduğunu söylüyordu. savaştan önce kendisini “kötü çocuk” olarak adlandıran v3 “son çiviyi tabutuna koyacağım ve onu kendi mezarlığıma gömeceğim.” diyerek and içti.

v2 yeni gelen arsız robottan etkilenmediğini belirterek “bu savaş ona ve onun gibi olan diğerlerine bir ders olacak. okul çocukları evde kalmalı.” dedi. seyirciler, makinelerin başlattığı 3 dakika süren sözlü savaşta nefesini tuttu.

“hayatım kıyak, kızlarla, partilerde dolaşırım. birikimlerimi de sanal parayla yaparım.“ sözleriyle başlayan v3’e, önceki versiyondan, ‘ben öğrencilerine düşmanlarını komaya sokmak gibi kötü şeyler öğreten kötü bir çocuğum’ diye tehditkar sözlerle devam etti.

v3 bunun üzerine sersemlemedi ve yüksen notadan: “sizin yeriniz çöplükte. ben bir ferrari spor otomobilim ve sen sadece eski bir lada’sın.” dedi. alan tim v3, ‘genç robotu' daha sonra taciz skandallarıyla gündeme gelen hollywood'dan yapımcı harvey weinsten'la kıyaslayarak "weinstein gibi tek bir sözle mahvolacaksın. o zaman diplerden selam ver" dedi.

rus basınında, alan tim v2'ye göre kendisinden daha az testten geçen v3'ün kapışmanın kazananı olduğu belirtildi.

yeni işim girişim

trakya kalkınma ajansı tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenicek olup başvuruları başlamış olan yarışmadır.
başvuru için;http://anket.trakyaka.org.tr/girisimyenisim

jack dorsey

1976 abd doğumlu yazılım mimarı ve işadamı. birçok kişi tarafından kullanılan sosyal medya platformu twitter ve bir mobil ödeme şirketi olan square'un kurucusu kimliği ile tanınmakta. 2008 yılında mıt technology review tarafından "35 yaşın altındaki en yenilikçi 35 kişi" en biri seçilmiş.

articles of association / ana sözleşme

diğer bir adıyla kuruluş sözleşmesi;şirketinin ne iş yaptığını, nasıl yönetildiğini, ortakların yönetim kurulunda nasıl temsil edildiğini, yöneticilerin sorumluluklarını, görev tanımları ile benzer başka bilgileri de içeren ana dokuman, şirketin anayasası.

küçük iş yatırım şirketleri

bu şirketler küçük işletme yönetimi tarafından lisans verilen ve denetlenen firmalara yatırım yapan ve borç veren şirketlerdir. bu şirketlerin aldıkları lisans, onlara yatırımcılarının özel fonlarına sunmak üzere hükümetten borç almalarına izin verir. küçük yatırım şirketleri genellikle $100,000 – $250,000 arasındaki miktarlarda yatırımları tercih eder ve risk sermayedarı şirketlerle kıyaslandığında taahhüt verme konusunda daha cömerttir.

 exit / çıkış

yatırımcının, yatırım sırasında elde ettiği hisseleri başka birine satarak şirketten çıkması. yatırımcılar ilk günden exit amaçlı olarak yatırım yaparlar. ayarıca senin gibi bir girişimci de hisselerini başka birine satarak şirketten çıkış yapabilir. hisseleri startejik bir alıcı (aynı alandaki daha büyük bir firma), başka bir yatırımcı (örneğin bir özel sermaye (private equity) fonu) alabileceği gibi şirket borsaya açılarak da exit yapılabilir. 

share premium / emisyon primi

sadece 50.000 tl sermayesi olan şirketin bir vc örneğin 1.000.000 tl gibi yüksek bir bedel yatırmak istediğinde, anlaştığınız değerleme (detayı: valuation) çerçevesindeki bir orandaki bedel ile sermaye arttırımı yapılır ve geriye kalan kısım emisyon primi olarak şirket kasasına eklenir ve şirketçe kullanılır. kısacası vc şirketinin hisseleri için fazladan değer ödemiştir. böylece 50.000 tl sermayeli şirketine 1.000.000 tl’lik yatırım olduğunda hisse oranın %100’den, %4.76’ya düşmez. (detayı: dilution) istendiğinde bu bedel sermayeye aktarılır.

tohum sermayesi/seed capital

henüz gelişme aşamasında olan yeni bir girişimin ayağa kalkması için sağlanan finansal desteğe denir. genellikle girişimin ilk evresinde alındığı için, aile, arkadaş gibi birinci dereceden yakınlardan geleni oldukça yaygındır. sağlanan para nispeten az miktarda olsa da, genellikle fikir aşamasında olan bir girişimi ayağa kaldırmak için yeterli olacaktır.

xiaomi

çin’in en değerli şirketi konumunda bulunan önemli akıllı telefon üreticilerinden xiaomi ürettiği uygun fiyatlı fakat gayet iyi özelliklere sahip telefonlarla öne çıkıyor. sahip olduğu 46 milyar dolarlık değerle dünyanın en değerli start up şirketleri arasında bulunan telefon üreticisi aldığı yatırımlarla da büyüme eğiliminde.

dropbox

yakın zamanda hackendiği haberlerinin çıkmasını beklediğim bulut depolama hizmeti sunan şirket

snapchat

bir fotoğraf paylaşma uygulaması olarak ortaya çıkan ve kısa zamanda çok hızlı büyümesiyle dikkat çeken snapchat de son zamanların parlayan yıldızlarından. yaklaşık 18 milyar dolarlık bir piyasa değerine sahip olan şirketin hızlı yükselişi biraz yavaşlamış olsa da almaya devam ettiği önemli yatırımlarla önemli bir yere sahip.

advisory board

kısaca, girişimcilere yol gösteren kişilerdir. girişimciler tarafından, kimlerin desteğini aldıklarını göstermeleri için kullanılır. bu kişiler, yatırımcı olarak anılmazlar. farklı konularda fikir vermeleri ve girişimin değerini yükseltmeleri bakımından oldukça önemlidir. genellikle sektörel anlamda güçlü kişiler listeye dahil edilir ve öne çıkarılır.

space x

turksat 5a ve 5b uydularını fırlatıcak olacak uzay aracı ve roket üretici şirket.
(bkz:elon musk)

due diligence / durum tespiti

yatırımcının yatırım yapmak için girişimciyi, iş fikrini ve pazarı araştırma sürecine girmesi. bu süreci melek yatırımcılar kısa sürede geçebilir ama risk sermayesi yatırımları için aylarca süren bir incelemeyi beklemeniz gerekebilir.

kosgeb

küçük ve orta ölçekli işletmeleri geliştirme ve destekleme idaresi şeklinde bir açılımı olan bilim sanayi ve teknoloji bakanlığına bağlı özel bütçeli kamu kuruluş udur. başta yeni girişimci destek programı olmak üzere çeşitli hibe destekleri ve düşük faizli kredileri kobilere aktarmaktadir.